جُلگه یا دشت سرزمین پست و همواری است که از آبرفت رودها به وجود آمده است و به دریا یا دریاچه ای دائمی ختم می شود.
به زمین مسطح و نسبتاً همواری می گویند که معمولاً بلندای کمی داشته باشد. اینگونه زمین ها به روش های گوناگون پدید می آیند که هر کدام بر حسب مورد نام گذاری می شوند، مانند جلگه آبرفتی و جلگه ساحلی و همچنین مسیله.
گیاه طبیعی بیشتر جلگه های معتدله علف است که به آن علفزار می گویند. معمولاً به جلگه های خشک و کم گیاه تر دشت هم می گویند.
از جلگه های اصلی ایران می توان از جلگه خوزستان، جلگه مازندران، جلگه کرمانشاه، جلگه اصفهان، جلگه شیراز، جلگه گرگان، جلگه پاسارگاد (شهرستان پاسارگاد به مرکزیت سعادت شهر) و جلگه هلیل آباد نام برد.
دشت ساحلی دشتی که در کنار ساحل دریا قرار می گیرد و تا نزدیکترین خشکی مرتفع گسترش می یابد دشت ساحلی ممکن است از طریق نهشت مواد سخت به وسیله رودخانه ها از طریق برهنه سازی به وسیله دریا یا به وسیله بیرون آمدگی قسمتی از فلات قاره که ناشی از پایین رفتن نسبی سطح دریاست تشکیل شود.
دشت ری یکی از دشت های استان تهران و ناحیه ای مسکونی با زمین های گسترده زراعی است که در جنوب شهر تهران قرار دارد. شهر تهران برخاسته از ناحیه موسوم به دشت ری در سایه جنوبی رشته کوه های البرز میانی است.در این دشت چندین پژوهش باستان شناسی صورت گرفته است. به طور کلی شهرستان ری در ناحیه دشتی استان تهران واقع شده و تنها کوه بی بی شهربانو در شمال شرقی و کوه آزاد در ۲۱ کیلومتری جنوب باختری آن قرار گرفته است. اقوام آریایی مهاجر با ورود به ایران هنگامی که به دشت ری رسیدند، شهر ری را جهت قلعه سازی انتخاب کرده میدانی بزرگ را در آن بنا نهادن